Veel studenten hebben een bijbaan, vaak in de detailhandel of horeca: werkende ho-studenten werkten in het derde kwartaal van 2023 het vaakst als verkoopmedewerker in de detailhandel (10%), in de horeca (8%) of als vakkenvuller (5%) [1]. Dat werk is niet minderwaardig. Het betaalt de rekeningen en leert je verantwoordelijkheid nemen. Maar bij je eerste sollicitatie naar een vakinhoudelijke baan weegt het anders dan ervaring die aansluit op je studie.
Telt een bijbaan nog wel mee op je cv?
Ja, maar anders dan relevante ervaring. In een onderzoek van SEO Economisch Onderzoek (2023) hing een bijbaan tijdens de studie samen met een kortere zoektijd naar een eerste substantiële baan, en een bijbaan in een relevante sector met een nog kortere zoektijd dan een bijbaan in een niet-relevante sector (in het onderzoek: horeca, detailhandel, evenementen, post- en koeriersdiensten, landbouw en uitzendwerk) [2]. Een bijbaan laat zien dat je kunt werken en met klanten of collega's kunt omgaan. Relevante ervaring laat daarnaast zien dat je iets weet van het vakgebied.
Het probleem: relevante ervaring is niet voor iedereen even bereikbaar
Relevante stages en werkstudentposities zijn niet altijd goed betaald. Een stagevergoeding is wettelijk niet verplicht; in maart 2024 kreeg 42% van de mbo-studenten een stagevergoeding en naar schatting 75% van de hbo-studenten, en in het wo 65% van de studenten met een verplichte stage [3]. Dat maakt onbetaalde of laagbetaalde ervaring minder toegankelijk voor studenten die ook huur en boodschappen moeten betalen. Wie een financieel vangnet heeft, kan het zich eerder veroorloven.
Betaald én relevant hoeft geen tegenstelling te zijn
Dat je moet kiezen tussen geld verdienen en ervaring opdoen, is geen natuurwet. Een werkstudent heeft een arbeidsovereenkomst en dus recht op minstens het minimumloon [4]. In de cases die VOIDS op de website beschrijft, gaat het om betaalde werkstudentrollen [5].
Hoe herken je een rol die zowel betaalt als relevant is?
Let op drie dingen: een salaris dat op of boven het wettelijk minimumloon ligt en niet wordt weggewuifd als “ervaring is de beloning”, taken die aantoonbaar te maken hebben met je studierichting of gewenste vakgebied, en een contract met vaste uren in plaats van losse oproepen. Ontbreekt er structureel één, dan zit je dichter bij een bijbaan dan bij een werkstudentrol, ongeacht hoe de vacaturetekst het noemt.
Wat je nu al kunt doen
- Zoek actief naar werkstudentrollen in plaats van alleen bijbaantjes, ook als je nog volop studeert
- Wees kritisch op de vergoeding: relevante ervaring hoeft niet onbetaald te zijn
- Heb je nu een bijbaan nodig om rond te komen? Prima, maar blijf zoeken naar iets relevanters zodra dat kan
Waarom dit de reden is dat VOIDS bestaat
Het verschil tussen wie zich relevante ervaring kan veroorloven en wie niet, is de kern van waarom VOIDS bestaat. Toegang tot werk dat ertoe doet zou niet moeten afhangen van wie het kan betalen om er weinig voor terug te vragen [6].
Bronnen
- CBS (2023): Scholieren voortgezet onderwijs werkten derde kwartaal 11 uur per week (met tabellen gebruikelijke arbeidsduur en top 3 beroepen), geraadpleegd 11 oktober 2026.
- SEO Economisch Onderzoek (2023): Studie & Werk HO: de arbeidsmarktpositie van hbo- en wo-alumni (Bussink, Van der Ven & Klinker, in opdracht van EW Magazine), geraadpleegd 11 oktober 2026.
- Rijksoverheid (2025): Stijgende lijn stagevergoedingen voor studenten, geraadpleegd 11 oktober 2026.
- Rijksoverheid (2026): Bedragen minimumloon 2026, geraadpleegd 11 oktober 2026.
- VOIDS: Voor bedrijven: werkstudenten, cases en werkwijze, geraadpleegd 11 oktober 2026.
- VOIDS: Impact: onze missie en ambitie, geraadpleegd 11 oktober 2026.
Transparantie: VOIDS bemiddelt tussen werkstudenten en organisaties en heeft dus een belang bij dit onderwerp. We onderbouwen feiten met bronnen en koppelen onderzoek en trends aan onze eigen ervaringen uit de praktijk.
